نیمی از فرودگاههای ایران نیمه تعطیل، نیمی دیگر انباشته از هواپیما های خسارات دیده و زمین گیر شده می باشد. از سوی دیگر، خطوط هوایی بزرگ مانند ایران ایر ، ماهان و کاسپین در چند سال اخیر عملکرد بسیار ضعیفی از خود نشان داده اند.
علت وضعیت نابسامان ناوگان هوایی
وضعیت نابسامان فرودگاهها و ناوگان هوایی ایران همه ریشه در فعالیتهای مخرب سپاه پاسداران داشته و نتیجه ترجیح سیاستهای نظامی بر خدمات عمومی میباشد. برای چندین ده است که بسیاری از خطوط هوایی با به خطر انداختن جان مسافران بجای خدمت به مردم نقش شزکتهای نظامی را ایفا و مشغول حمل محموله نظامی سپاه به گروههای نیابتی وابسته بوده اند. این روند نتیجه های سنگینی به همراه داشته است. بطوریکه احتمالا روزی فرا خواهد رسید که این ناوگان فرسوده کاملاً قابلیت خود را از دست داده و چیزی از آن باقی نخواهد ماند.
نزدیک به چهار دهه است سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای رسیدن به اهداف توسعه طلبانه خود، سرمایه گذاری های کلانی در صنایع موشکی و هواپیماهای بدون سرنشین کرده است. سپاه برای رسیدن به اهداف خود از همه ابزارهای متعارف و غیر متعارف استفاده کرده است. حتی برای پنهان کاری استفاده از ناوگان هوایی مسافربری در جهت حمل سلاحهای نظامی دریغ نکرده است. این امر سبب شده که کل ناوگان هوایی این کشور تحت تحریم های بین المللی قرار بگیرد.
به دلیل تحریم های خطوط هوایی تجاری ایران، جمهوری اسلامی قادر به خرید قطعات جایگزین از بازارهای دنیا نبوده است. قطعاتی را هم که دولت برای نگهداری و تعمیر خطوط هوایی موجود خریداری کردهاست بسیار قدیمی و یا بازیافتی هستند. بطوریکه بیشتر این قطعات نشانههای قابل مشاهده از خستگی فلزات را به همراه دارند. از طرف دیگر بسیاری از این قطعات از هواپیماهای متعدد بازیافت شدهاند. بطوریکه برخی از آنها دارای مشکلات مکانیکی بوده واستفاده از آنها دارای ریسک پذیری بالایی است . در مواردی نیز این قطعات از بازارهای آزاد بطریق مزایده خریداری شده و فاقد بازرسی های مناسب و تست های استرس لازم میباشد.
بحران فرسودگی ناوگان هوایی
بنا به گفته معاون سابق سازمان هوانوردی کشوری در مورد بحران ناوگان هواپیماهای فرسوده بسیار جدی است. از ۳۵۰ فروند هواپیماهای موجود در کشور تنها ۱۵۰ فروند قابلیت استفاده دارند. دویست هواپبمای باقی مانده در در حال حذف از ناوگان هوایی هستند. بر اساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت راه و شهرسازی، طی ۳۵ سال گذشته، ایران به طور متوسط بیش از دو سانحه هوایی در سال (در مجموع ۷۴ سانحه) را تجربه کرده است. در نتیجه این سوانح ۱٬۹۵۸ نفر از هموطنان ما قربانی حوادث هوایی بودهاند.
خطر سفر هوایی در ایران به حدی افزایش یافته که این امر به یک مشکل اجتماعی تبدیل شده است. بطوریکه بسیاری از مردم ایران بخاطر ریسک بالا از سفر هوایی پرهیز کرده و سفرهای زمینی را بر هوایی ترحیح می دهند.
امروزه وضعیت ناوگان هواپیمایی آنقدر فاجعه بار است که حتی شرکتهای بزرگی مانند ایران ایر ، کاسپین و ماهان دیگر توان بازسازی ونگهداری خود را از دست دادهاند. با این روند به زودی تعداد هواپیماهای زمین گیر شده به سطحی خواهد رسید که حتی تنفس مصنوعی برای زنده نگه داشتن این ناوگان کافی نخواهد بود.
