روسای جمهور ارمنستان و آذربایجان برای نخستین بار پس از امضای توافق تاریخی صلح دیدار کردند. ذینفعان منطقهای نقش صلح در آینده منطقه را جشن گرفتند.
یک پنل یورونیوز در مجمع جهانی اقتصاد در داووس برای نخستین بار از زمان امضای توافق صلح تاریخی در اوت سال گذشته، روسای جمهور ارمنستان و جمهوری آذربایجان را گرد هم آورد.
دو طرف این توافق نقطهعطف را ستودند و الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان گفت که این توافق اراده سیاسی هر دو کشور را نشان میدهد.
علیاف گفت: «اوت گذشته، زمانی که دو کشورمان توافق صلحی را امضا کردند و به بیش از سه دهه جنگ و خونریزی پایان دادند، دستاوردی تاریخی بود.» «با این توافق، در حال تغییر یک پهنه جغرافیایی گسترده، بخشی از اوراسیا هستیم.»
علیاف افزود که رهبران هر دو کشور تصمیم «مسئولانه و بسیار مهمی» گرفتند تا به مناقشه ۳۰ ساله پایان دهند. او گفت: «میتوانستیم ادامه دهیم. میخواهم با شما و با مخاطبان کاملا صریح باشم، اما این به جنگهای بیپایان منجر میشد و به رنج بیشتر و قربانیان بیشتر.»
واهاگن خاچاتوریان، رئیسجمهور ارمنستان، با این نظر همصدا شد و تاکید کرد که آینده به صلح میان دو کشور گره خورده است.
خاچاتوریان گفت: «موفق خواهیم شد چون توافقهای ما بسیار مشخص است. اصول بسیار جامع است. به قلمرو، تمامیت، حاکمیت و صلاحیت یکدیگر احترام میگذاریم و از همان اصول پیروی خواهیم کرد.»
از خصومت تا همکاری
دو رئیسجمهور بر دستاوردهای صلح از زمان امضای توافق، از جمله مزایای اقتصادی، تاکید کردند.
علیاف گفت: «فواید صلح در آغاز همکاریها بازتاب یافته است» و توضیح داد که نخستین محمولههای کالاهای حیاتی و فرآوردههای نفتی از جمهوری آذربایجان به ارمنستان منتقل میشود.
او گفت: «خودِ این کار قیمتها را پایین میآورد.» «آنچه به دست آمده، منفعتی عظیم برای ارمنستان، جمهوری آذربایجان و قفقاز جنوبی است و الگویی میسازد از اینکه کشورهایی با خصومتهای عمیق چگونه میتوانند به مرحله همکاری گذار کنند.»
خاچاتوریان گفت دو کشور قصد دارند بر این رابطه تجاری موجود بیش از پیش بنا کنند. او گفت: «اکنون جمهوری ارمنستان میتواند از طریق قلمرو گرجستان محموله از جمهوری آذربایجان دریافت کند. مطمئنم روزی خواهیم توانست این محموله را مستقیما از طریق قلمروهای خودمان دریافت کنیم.» علیاف نیز موافق بود که آن روز «زیاد دور نیست».
او به نمونههای اقتصادی ملموس دیگری از این تحول اشاره کرد و گفت اکنون ساکنان پایتخت ارمنستان، ایروان، میتوانند برای خودروهای خود سوخت آذربایجانی بخرند.
رئیسجمهور ارمنستان تاکید کرد که امکان داد و ستد میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در آن سوی مرزها نه فقط به سود محلی خواهد بود، بلکه «در نتیجه این همکاری، قفقاز جنوبی به منطقهای بسیار مساعد برای سراسر جهان تبدیل خواهد شد».
خاچاتوریان گفت: «در بحثهایی که اکنون درباره اتصال اروپا و آسیا داریم، بهترین راه انجام آن از مسیر قفقاز جنوبی است.»
او نتیجه گرفت که روند نزدیکتر شدن روابط میان دو کشور موفق خواهد بود، زیرا علاوه بر منافع سیاسی، منافع اقتصادی نیز وجود دارد.
او گفت: «این امر توافقهایی را که به دست آوردهایم تقویت و تحکیم خواهد کرد.»
اثر سرریزِ نااطمینانیهای ژئوپلیتیک
رئیسجمهور صربستان، الکساندر ووچیچ، نیز به این جمع پیوست. او چشماندازی تیره از تحولات سریع ژئوپلیتیک در سراسر جهان ترسیم کرد.
ووچیچ گفت: «هرگز صلح، ثبات و آرامش کمتری در جهان وجود نداشته است. سال گذشته، از نظر شمار جنگهایی که توسط کشورهای مختلف یا در داخل کشورها آغاز شد، بدترین سال پس از جنگ جهانی دوم بود.»
او گفت: «کسانی هستند، حتی در کشورهای خود ما، که ممکن است بگویند از این ماجرا دوریم، اما اثر سرریز وجود دارد و همه ما با پیامدهای آن روبهرو خواهیم شد
ووچیچ از جمهوری آذربایجان، ارمنستان و کل منطقه خواست همکاریهای قوی داشته باشند. او گفت: «تردیدی نیست که ضربه خواهیم خورد، اما با حمایت و کمک دوستان خوبی چون ارمنستان و جمهوری آذربایجان و امیدواریم ترکیه نیز، قادر خواهیم بود بر همه این دشواریها غلبه کنیم.»
خاچاتوریان گفت: «نقشه سیاسی در حال تغییر جهان تاثیر بزرگتری بر کشورهای کوچک دارد.» او افزود: «اما کوچک بودن میتواند مزیت هم باشد. به ما اجازه میدهد خودمان مستقل تصمیم بگیریم و خودمان بهطور مستقل آن را اجرا کنیم.»
