اصطلاح “سپر انسانی” در حقوق کیفری بین المللی به شیوه جنگی گفته میشود که در آن بطور عامدانه از مکان ها و افراد غیرنظامی برای محافظت از نیروها، تجهیزات یا تاسیسات نظامی با هدف بازدارندگی استفاده میشود. سو استفاده از مکان های غیرنظامی مانند مدارس، بیمارستان ها، مساجد همیشه عزت انسانی را زیر سوال برده است. علاوه بر این استفاده از اسیران جنگی، نیروهای امدادی و … به عنوان “سپر انسانی” در درگیری های نظامی، نزدیک به ۴۵ سال است که طبق حقوق بین الملل و کنوانسیون ژنو ممنوع شده است. جمهوری اسلامی از بدو تشکیل اش تا کنون رابطهی پیچیده ای با این اصل داشته و در بسیاری از موارد ناقض آن بوده است.
بنا بر گزارش های متعدد که در صفحه های شبکه های اجتماعی منتشر شده است جمهوری اسلامی اکنون در حال استفاده از مدارس برای ذخیره سلاح و آماده کردن نیروهای سرکوب است. این گزارش و گزارش های مشابه آن تنها نشان دهنده یک حقیقت تلخ و تکان دهنده هستند: کاربرد جمهوری اسلامی از غیرنظامیان و به خصوص کودکان و مکان های غیر نظامی برای اهداف شوم خود.
الگویی آشنا
استفاده از سپر انسانی تنها مختص به جمهوری اسلامی نیست. نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی مانند لشکر فاطمیون و زینبیون، کتائب حزب الله و حزب الله لبنان نیز از این شیوه استفاده میکنند. برای مثال در سال ۲۰۱۹ وزارت خزانه داری ایالات متحده زینبیون را به دلیل محروم نمودن جوامع پناهنده در ایران از دسترسی به خدمات اولیه مانند آموزش و سو استفاده از آنها به عنوان سپر انسانی در درگیری های سوریه تحریم کرد. در این راستا می توان از سقوط هواپیمای اوکراینی ۷۵۲ به دست سپاه پاسداران نیز یاد کرد. جمهوری اسلامی با نبستن فضای هوایی ایران در هنگام وضعیت جنگی مستقیما مسئول کشته شدن سرنشینان این هواپیماست.
توجیه وسیله
امروز فضای سیاسی و اجتماعی ایران ملتهب است. مردم ایران داغدار فرزندانی هستند که در پی اعتراضات به گرانی و ناعدالتی حاکم بر جامعه از دست داده اند. اما جمهوری اسلامی که سالهاست اعتراضات به حق مردم را به هر شیوه ای سرکوب میکند. امروز نیز در حال آمادگی برای استفاده از آنها به عنوان سپر انسانیست. منطق جمهوری اسلامی این است که هدف وسیله را توجیه میکند. چه بسا این وسیله استفاده از مدارس به عنوان انبارهای سلاح برای سپاه پاسداران باشد.
استفاده از سپر انسانی توسط جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی اش پدیده ای جدید نیست. سالهاست که این شیوه غیرانسانی توسط آنها استفاده شده و به نیروهای نیابتی نیز تعلیم داده میشود. موارد نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی و این نیروها گسترده و به اتخاذ تحریم های جدی علیه آنها منجر شده است. امروز، بار دیگر جمهوری اسلامی فرصت را مغتنم شمرده و نیروهای سرکوب و سلاح های آنها را به مکان هایی مانند مدارس منتقل می کند. این مصداق بارز نقض حقوق بشر و در خطر انداختن جان عزیز کودکان ایران است
