لباس نو برای بسیاری از مردم نماد تازگی، پاکیزگی و نظم است؛ اما ظاهر تمیز آن همیشه به معنای بیخطر بودنش نیست. هرچند لباسها پیش از رسیدن به فروشگاه و در نهایت به دست مصرفکننده مراحل مختلفی را پشت سر میگذارند، همین مسیر میتواند آنها را در معرض مواد شیمیایی، گردوغبار، آلودگیهای محیطی و حتی میکروبها قرار دهد. از همین رو، کارشناسان میگویند شستن لباسهای نو پیش از پوشیدن، اقدامی ساده اما مهم برای محافظت از پوست است.
لباس نو، پشتپردهای که دیده نمیشود
در نگاه اول، لباس تازهخریداریشده باید تمیز و آماده استفاده باشد. با این حال، تولید پارچه و دوخت لباس با فرآیندهای صنعتی متعددی همراه است که در آنها از مواد گوناگونی برای رنگرزی، تثبیت الیاف، جلوگیری از چروک، نرمکردن پارچه یا حتی ضدآب و ضداشتعال کردن آن استفاده میشود. بخشی از این ترکیبات ممکن است پس از پایان تولید همچنان روی بافت پارچه باقی بماند و هنگام تماس با پوست واکنش ایجاد کند.
این مسئله زمانی جدیتر میشود که لباسهای نو در مسیر حملونقل، انبارها یا فروشگاهها با گردوغبار، رطوبت، آلودگیهای محیطی و تماس دست افراد مختلف روبهرو شده باشند. مشتریان نیز در فروشگاهها لباسها را پرو میکنند، روی سطوح مختلف میگذارند و دوباره به قفسه بازمیگردانند. در چنین شرایطی، لباس نو لزوماً «استریل» یا حتی کاملاً پاکیزه نیست.
کدام مواد بیشتر نگرانکنندهاند؟
برخی از ترکیبات بهکاررفته در صنعت نساجی بیش از بقیه مورد توجه متخصصان قرار گرفتهاند. از جمله این مواد میتوان به رزینهای مبتنی بر فرمالدهید اشاره کرد که برای کاهش چروک لباس استفاده میشوند. هرچند استفاده از این ترکیبات در سالهای اخیر محدودتر شده، اما همچنان در بحث حساسیتهای پوستی نام آنها مطرح است.
ترکیبات رنگی موسوم به آزو نیز از دیگر مواد بحثبرانگیز در صنعت پوشاک هستند. این مواد که در تولید رنگهای متنوع کاربرد دارند، در برخی موارد با التهاب پوستی و حساسیت همراه بودهاند. علاوه بر این، برخی پوشاک، بهویژه لباسهای کودکان، ممکن است با ترکیبات ضداشتعال یا مواد شیمیایی ضدلک تولید شده باشند؛ موادی که درباره اثرات بلندمدت آنها نگرانیهایی وجود دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
همه افراد الزاماً به لباس نو واکنش نشان نمیدهند، اما گروهی از مصرفکنندگان حساسترند. نوزادان، کودکان نوپا، افراد مبتلا به اگزما یا درماتیت، و کسانی که پوست خشک یا حساس دارند، بیش از دیگران ممکن است در برابر مواد باقیمانده روی لباس واکنش نشان دهند. در این افراد، تماس مستقیم و طولانیمدت با پارچهای که هنوز شسته نشده، احتمال بروز خارش، قرمزی، التهاب و خشکی پوست را افزایش میدهد.
کارشناسان پوست همچنین تأکید میکنند که حساسیتهای پوستی همیشه از همان ابتدا آشکار نمیشوند. گاهی فرد تا مدتها مشکلی احساس نمیکند، اما بهمرور زمان، با تغییر شرایط جسمی، افزایش سن یا کاهش توان دفاعی پوست، واکنشهای پوستی بروز میکند. به همین دلیل، احتیاط در برابر لباس نو، بهویژه برای افراد حساس، توصیهای منطقی و پیشگیرانه است.
بهترین راهکار چیست؟
راهحل اصلی، سادهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد: لباس نو را پیش از پوشیدن بشویید. این توصیه نه فقط برای لباس، بلکه برای ملافه، روبالشی، حوله و هر چیزی که تماس مستقیم با پوست دارد نیز صدق میکند. شستوشو میتواند بخشی از مواد شیمیایی سطحی، آلودگیهای انباشتهشده و ذرات احتمالی محیطی را از بین ببرد.
بهتر است برای این کار از شویندههای بدون رایحه و بدون مواد افزودنی استفاده شود، زیرا عطرها و برخی ترکیبات خوشبوکننده نیز ممکن است خود بهعنوان محرک پوستی عمل کنند. شستوشو با آب سرد یا ولرم، علاوه بر کمک به حفظ بافت و رنگ لباس، میتواند از آسیبدیدن پارچه جلوگیری کند. همچنین پشتورو شستن لباسها و جداسازی لباسهای تیره از روشن، به دوام بیشتر آنها کمک میکند.
یک عادت کوچک ولی موثر
در نهایت، شستن لباس نو را نباید فقط یک وسواس خانگی دانست. این کار، بهویژه برای افرادی که پوست حساسی دارند، یک اقدام پیشگیرانه و منطقی است که میتواند از بروز التهاب، خارش و ناراحتیهای پوستی جلوگیری کند. به بیان دیگر، لباسی که تازه از فروشگاه رسیده، لزوماً آماده تماس مستقیم با بدن نیست؛ و همین فاصله کوتاه میان خرید و شستوشو، میتواند تفاوت زیادی در سلامت پوست ایجاد کند.
