بعد از حرف و حدیث فراوان و آماده کرده اذهان عمومی ، بلاخره افزایش قیمت بنزین به بهانه مختلف ازجمله ناترازی بنزین و استفاده از سود حاصل برای تامین معیشت عمومی به مرحله اجرا گذاشته شد. بدین ترتیب از بامداد سه شنبه 17 شهریور نرخ سوم بنزین با افزایش صدر صدی از 5000 تومان به ده هزارتومان رسید. ولی اقشار مختلف مردم می دانند مسائل پشت پرده پیچیده ای در بحران کمبود بنزین وجود دارد و این بهانه ها به غیرازیاوه گویی ولاپوشانی مسائل کشور ارزشی دیگری ندارد. این بدین معنی است دولت از جیب مردم می دزد تا به مردم کمک کند. سئوا ل اساسی این است چرا در کشوری که دارای منابع غنی از نفت و گاز است باید بحرانی بنام کمبود بنزین وجود داشته باشد؟
قاچاق سازمان یافته
بحران بنزین در ایران را نمی توان فقط در افزایش قیمت یک لیتر بنزین خلاصه کرد. پشت پرده مسائل بسیار پیچیده ای از جمله ناترازی، قاچاق سازمان یافته نهادهای امنیتی، تراستی ها و تصمیم گیریهای امنیت محور وجود دارد که ریشه بحران را تشکیل می دهد. بنا به مصاحبه اخیر یزدانمهر بابایی مشاور کانون مجتمع های خدماتی کل کشور و جایگاه داران با اکو هشت، بطور متوسط مصرف روزانه کشور برابر 135 ملیون لیتر، میزان تولید داخلی بطور متغییر 115 تا 120 ملیون لیتر و بین ده تا 20 میلیون کسری تولید در کشور وجود دارد. به گفته ایشان، آنها قادر به واردکردن بنزین وارداتی از جنوب بخاطر محاصره دریایی و از مرزهای شمالی نیز بخاطر نیاز مبرم روسیه به بنزین نیستند. حتی در صورت وجود بنزین وارداتی ارزی برای پرداخت ندارند.
از طرف دیگر گزارشهای رسانه ای داخل کشور نشان می دهد، بطور متوسط از 120 ملیون لیتر توزیع روزانه فقط 70 میلیون لیتر سهم مردم ایران بوده و بقیه یعنی 50میلیون لیتر وارد بازار قاچاق میشود. بر اساس محاسبات انجام شده گردش مالی این مقدار سوخت روزانه 20 ملیون دلار و سالانه حدود 7 میلیارد دلار است. بطور مسلم این مقدار قاچاق نیاز به امر سازمان یافته و مهره های در دستگاه های دولتی دارد.
بابایی، نقش جایگاه داران را به صراحت در قاجاق بنزین رد کرده و می گوید این مقدار سوخت روزانه نیاز به حدود 700 تانکر نیاز دارد و نمی توان آنرا ازچشم ها پنهان کرد. این مسئله ای است که باید متولیان امورامنیتی پاسخگوی آن باشند. در تایید این موضوع سقاب اصفهانی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، اخیراً در مصاحبه ای به قاچاق سوخت توسط نهادهای دولتی اعتراف کرده و گفته است: هردو جناح سیاسی کشور در قاچاق سوخت منافع دارند و ذینفع هستند. ” اگر بخواهم دکان آنها را تعطیل کنم شیشه هایم را خرد می کنند.”
نقش سپاه پاسداران در قاچاق سوخت
گزارشهای متعد بین المللی از سپاه پاسداران بعنوان بازیگر اصلی زنجیره قاچاق سوخت یاد می کنند. این نهاد امنیتی با بهره گیری از قدرت سیاسی ،بنادر اختصاصی، نفوذ و کنترل گسترده بر مرزهای کشور بخش عمده ای از بازار سیاه پر درآمد قاجاق سوخت را در کنترل خود دارد. گزارشها نشان می دهد که درآمد سپاه از قاچاق سوخت به حدی است به بهانه مختلف با قاچاقچیان خرده به شدت برخورد کرده و رقیبان خود را از بازار سیاه حذف می کند. بعنوان مثال در این راستا از طرحهای مرزی مانند طرح رزاق در مناطق مرزی سیستان و بلوچستان استفاده کرده و سوخت بری سنتی را تحت کنترل خود در می آورد تا بتواند فرایند قاچاق مرزی را تحت مدیریت خود اداره بکند.
پیامد های گرانی بنزین
در کشوری که اقتصاد آن با معضل های بنام ابر تورم ، کاهش قدرت خرید، بیکاری و عدم منابع دولتی دست و پنجه نرم می کند، افزایش قیمت بنزین می تواند پیامدهای اقتصادی اجتماعی بسیاری داشته باشد. بنزین فقط یک حامل انرژی محسوب نمی شود. افرایش نرخ بنزین به طور زنجیروار می تواند روی قیمت های سایر اقلام اساسی تاثیرگذاشته و موجی ازگرانی جدید را به همرا داشته باشد. این افزایش بیشتر روی صنف های شغلی مانند رانندگان تاکسی ها، پیک ها و ماشین های حمل کالا تاثیر گذار خواهد بود. یعنی کسانی که نان شبشان گره خورده به قیمت بنرین. هرگونه افزایش در هزینه حمل و نقل بلافصله در سفره و سبد کالای قشر کم در آمد خود را به شکل کوچک شدن سفره و مشکلات معیشتی نشان خواهد داد.
بار دیگر سران جمهوری اسلامی از مسولیت خود شانه خالی کرده و هزینه رانت خواری حکومتی، تصمیم های نادرست و امنیت محور خود را بر رور دوش مردم ایران می گذارند. امروزه در هر بخش صنعتی، اقتصادی، وارداتی و صادراتی یک مافیایی که با دستگاه قدرت در رابطه است وجود دارد. تصویری که از دولت و رژیم در کشور و عرصه جهانی و جود دارد بیشتر از دولت منعکس کننده یک سیستیم قبیله گرایی خود محور است. چرا که دیگر نمی توان از رابطه دو طرفه متقابل مبتنی برحقوق و وظایف بین دولت و مردم سخن بمیان آورد. دولت عملاً از فراهم کردن خدمات عمومی، امکانات اقتصادی ،رفاهی عمومی و معیشت مردم عاجز است.
