از بدو تاسیس جمهوری اسلامی استفاده ابزاری از کودکان، دانش آموزان و زنان یک سیاست رایج بوده است. فرماندهان سپاه دردوره های مختلف با راه اندازی طرحهای گوناگون مانند “بسیج دانش آموزی” ، “راهیان نور” ، “مدافعان وطن” ، “پاسدار- دانش آموز” نوجوانان زیر ۱۸ سال را به این طرحها جذب کرده و انها را در معرض فعالیت های نظامی و نظامی گری قرار داده اند. بعد از تنش های نظامی اخیر با اسرائیل و آمریکا مقامات رژیم این بار با طرحی بنام ” جانفدا” دانش آموزان را از مدارس به مراکز آموزش نظامی کشانده است.
پویش جانفدا
پویش جانفدا یک کمپین بسیج محور است که در سال ۱۴۰۴ با حمایت فرماندهان سپاه و مقامات حکومتی راه اندازی و با ثبت نام تعدادی از مقامات پایه حکومتی فعالیت سامانه ای خود را آغاز کرد. بنا به گفته مسئولان حکومتی هدف از این طرح بظاهر مردمی و داوطلبانه تشکیل ارتش میلیونی، ایجاد انسجام ملی در شرایط بحرانی، مقابله با تهدیدات خارجی و آمادگی برای حمله زمینی دشمن است. در این راستا مجتبی خامنه ای رهبرهمیشه غایب از صحنه از آمادگی بیش از ۳۰ میلیون ” جانفدا” خبر داده و آن را آوردگاهی جمهوری اسلامی خوانده است. به گفته سخنگوی این پویش این طرح اکنون وارد مرحله عملیاتی و تشکیل گردانهای مقاومت شده و آموزشهای نظامی زیر نظر نیروی بسیج آغاز شده است.
سئوال اینست که این پویش چقدر با شرایط بحرانی حاکم برجامعه تطابق دارد. چه عواملی باعث شده که حکومت از مردم بریده یاد هندوستان کرده است؟
انسجام ملی
انسجام ملی با تبدیل مدارس به مرکز آموزش نظامی و جایگزینی دفتر وقلم دانش آموزان با سلاحهای گرم بوقوع نمی پیوندد. در عین حال با تبدیل میادین شهر به مراکز آموزش کار با سلاحهای گرم نمی توان وفاق ملی را دریک جامعه بر قرار کرد. وقتی معلمان، که مسئول پرورش نسل‌های آینده‌اند، به‌دلیل مشکلات معیشتی در آستانهٔ استعفای دسته‌جمعی یا ترک حرفه قرار می‌گیرند باید از فاجعه ملی حرف زد نه انسجام ملی!
عدالت اقتصادی و عدالت اجتماعی یکی از پایه های بنیادین انسجام ملی می باشد. توزیع عادلانه ثروت، دسترسی متوازن به فرصت ها، امکانات و منابع کشور عمومی می تواند پنجره ای به وفاق ملی باز کند.
عدالت اجتماعی، رشد تعدد آراء، اجرای قوانین عادلانه و رابطه دوسویه بر مبنای دموکراسی بین مردم و حاکمیت ابزارهای وحدت ملی هستند. جامعه ای که مردم با تورم افسارگسیخته، گرانی، بیکاری مفرط دست وپنچه نرم می کند نمی توان از انسجام ملی سخنی به میان آورد. در کشوری که یک اقلیت کوچک تا دندان مسلح همه منابع کشور در کنترل خود داردند سخن از وفاق ملی بحثی معلق در هواست.
در سرزمینی که پاسخ هرگونه اعتراض مردمی با سلاحهای گرم نیروهای بسیج، و آتش به اختیاران سپاه پاسداران داده میشود، نمی توان از وفاق ملی حرف زد. شاید به عادت استفاده از زور سلاح است که فرماندهان سپاه می خواهند انسجام ملی را نیز به آموزش اسلحه بر قرار کنن!
تهدید خارجی
نزدیک به ۵۰ سال است که حاکمان جمهوری اسلامی با تئوری ” توهم و توطئه” کشور را اداره می کنند. در این چهارچوب، آمریکا و غرب ستیزی را در راس اصول اساسی خود قرارداده اند. حکومتی که با ایجاد شاخه نیروی قدس و نیروهای نیابتی سیاست مداخله در امور کشورهای همسایه را بخشی جدا ناپذیراز سیاست خود معرفی می کند، خود بانی تهدیدهای خارجی است. چرا کشورهای دیگر با تهدیدات خارجی مواجه نیستند؟ سیاستهای توسعه طلبانه و متخاصمانه است که این تهدیدات را بوجود می آورد. احترام متقابل و رعایت موازین بین المللی براحتی می تواند تعارضات بوجود آمده را برطرف کند.
داوطلبانه بودن پویش
مقام های حکومتی و رسانه های حکومتی با انتشار آمارهای میلیونی در پی آن هستند تا کمپین “جانفدا” نمادی از همبستگی و حمایت مردم از حکومت معرفی کنند. در حالیکه گزارشهای میدانی نشان از فاصله گرفتن مردم از پویش خبر داده و علیرغم تشویق وتهدیدی های دانش آموزان تمایل به ثبت نام محدود به طرفداران حکومت است. از طرف دیگر گزارشها نشان می دهد که بسیاری از شماره تلفن ها بدون اطلاع صاحبان آن در سامانه ثبت شده است. بطوریکه بر اساس داده های گوگل ترندز”عبارت لغو عصویت جانفدا” طی ۲۴ ساعت پنج هزار درصد افزایش داشته و به یکی از ترند های اصلی تبدیل شده است. تا بحال نیز سازو کاری مشخصی برای لغو عضویت از طرف برگزارکنندگان آن مشخص نشده است.
در نهایت بنظر میرسد حکومت می خواهد حلقه ضعیف شده طرفداران خود را تقویت کرده و راه ورود به نیروی بسیج را فراهم کند تا در مواقع ضروری با بکارگیری نیروهای شبه نظامی بتواند فضای داخلی را کنترل و اعتراضات محتمل را سرکوب بکند. باید گفت که اجرای این سیاست میتواند خسارتهای جبران ناپذیری برای جامعه تحمیل کند. چرا که اجرای چنین طرحی یک بخشی از جامعه را در برابر بخش دیگری قرار داده و می تواند آغازگر جنگ داخلی بین مردمی شود.
