رژیم جمهوری اسلامی همواره به تنگه هرمز بعنوان بک اهرم امنیتی نگاه کرده است. در پی درگیریهای نظامی با آمریکا، سپاه پاسداران با شلیک به کشتی های در حال گذر عملاً اقدام به بستن تنگه هرمز کرد. ولی اجرای استراتژی محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا، رژیم را در برابر یک بن بست بزرگ قرار داده است.
گروگانگیری اقتصاد جهانی
در پی درگیری نظامی بین آمریکا واسرائیل با ایران و تحمل خسارات جبران ناپذیر، سپاه پاسداران تمرکز خود را به سمت اختلال دریایی در تنگه هرمز و بستن این گذرگاه باریک معطوف کرد. گذرگاهی که ۲۰ درصد نفت حوزه خلیج فارس را به بازارهایی جهانی متصل می کند. سپاه پاسداران می خواست از تهدید عرصه جهانی انرژی بعنوان ابزاری برای رسیدن به موقعیت دست بالا استفاده کند.
البته باید گفت اختلال در تنگه تاثیر بسزایی در قیمت جهانی نفت داشته است. رسانه های وابسته به سپاه از این سیاست به عنوان « هرمز سلاحی مرگبارتر از بمب اتم» یاد کرده ونوید پیروزی در جنگ را به طرفداران خود می دادند. دیری نپایید که آمریکا سیاست محاصره دریایی را مطرح واز ۲۴ فروردین اجرای عملیاتی محاصره اقتصادی را در مسیرهای دریایی جنوبی ایران آغاز کرد. این اقدام با شوکی ویرانگر شریانهای درآمد رژیم را تحت تاثیر شدیدی قرارداده و اقتصاد بحرانی کشور را وارد مرحله تازه ای از دشواریها کرده است.
پیامد های محاصره دریایی
با اجرای عملیات محاصره دریایی، ترافیک کشتیرانی به داخل و خارج از بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا مسدود و تا بحال از ورود و یا خروج ۳۷ کشتی به این مقصد جلوگیری شده است. گزارشهای رسمی و رسانه ای نشان می دهد که محاصره دریایی تاثیرات بسزایی بر وضعیت ذخیره سازی نفتی در ایران داشته و تولید نفت در ایران را با یک بحران جدی روبرو کرده است.
به گزارش وال استریت ژورنال و بلومبرگ، در پی محاصره دریایی بنادر ایران، ظرفیت ذخیره سازی نفت خام ایران به سرعت در حال کاهش است. بر اساس این گزارش ظرفیت باقی مانده مخازن تنها می تواند برای ۱۲ تا ۲۲ روز پاسخگوی نفت تولیدی ایران باشد. در این حال داده های کپلر(شرکت داده های بازار کالا و حمل ونقل دریایی) نشان می دهد که بارگیری نفت خام و میعانات گازی در نیمه آوریل حدود ۲.۱ میلیون بشکه در روز بوده. این رقم پس از برقراری محاصره دریایی این رقم به ۵۶۷ هزار بشکه در روز تقلیل یافته. در عین حال بارگیری دریایی حدود ۷۰ درصد افت کرده است.
استفاده از روشهای غیر متعارف برای ذخیره سازی
رژیم ایران برای مقابله با وضعیت بوجود آمده و جلوگیری از بستن چاههای نفت، شروع به استفاده از روشهای غیر متعارفی از جمله استفاده از مخازن متروکه و صادرات نفت به چین از طریق قطار کرده است. ولی کارشناسان معتقدند اعمال چنین روشهایی بخاطر هزینه های بالا و محدودیت ظرفیت نمیتواند جایگزین تانکرهای نفتی اقیانوس پیما شود.
در کنار عدم ظرفیت ذخیره سازی، بستن ناگهانی چاههای نفت از نظر تکنیکی می تواند آسیب های جدی به میدان های نفتی قدیمی بزند. به گفته کارشناسان، از آنجا که نیمی از میدانهای نفتی ایران دارای فشار پایینی هستند. توقف تولید می توان باعث از بین رفتن همیشگی و یا بخشی از ظرفیت تولید این میدان ها شود.
خطر فروپاشی کامل اقتصادی
با وضعیت بوجود آمده کارشناسان معتقدند، در صورت ناتوانی رژیم در صادرات نفت و دسترسی به درآمدهای آن، فشار حاصل از آن می تواند اقتصاد بحرانی ایران را با مشکلات و چالش های جدی مواجه کرده حتی به فروپاشی کامل سوق دهد. البته همه این مشکلات ریشه درمدیریت کشور دارد. در طول دهه های گذشته سپاه پاسداران اداره امور کشور به دست گرفته. با اجرای سیاست های امنیت محور کشور را از جهان منزوی کرده است. وضعیت امروز نتیجه کارکرد سپاه است و اکنون سپاه در چاهی که خود کنده است افتاده است.
